Παραμυθούπολη…

Όλοι εμείς που αγαπούμε να αποτυπώνουμε με λέξεις τις σκέψεις και τα συναισθήματά μας, κρύβουμε μέσα μας έναν παραμυθά.

Άλλοτε βέβαια το παραδεχόμαστε επιδεικνύοντας το φανταστικό των ιστοριών μας και άλλοτε καμουφλάρουμε το ψέμα πίσω από αληθοφανή στοιχεία.

Όπως εδώ και καιρό διατυμπανίζω (κάτω από τον τίτλο των Παραφωνιάδων), «προτιμώ μια αλήθεια που ακούγεται σαν ψέμα από ένα ψέμα που ακούγεται αληθινό«.
Όμως από την άλλη, θυμάμαι πολύ έντονα ένα μελαχρινό πιτσιρίκι με φράντζα, να σκαρφαλώνει-προσπαθώντας (συνήθως) με επιτυχία να συντονίσει το ρολόι-ραδιόφωνο που η μητέρα του τοποθετούσε εσκεμμένα στο πιο ψηλό ράφι, κι όλα αυτά για να ακούσει τις ραδιοφωνικές εκπομπές με τα παραμύθια της θείας Λένας. Ναι είχα φράντζα… 🙂
Μεγάλωσα με παραμύθια, όχι γιατί μπέρδεψα ποτέ όσα εξιστορούν-με την πραγματικότητα αλλά γιατί μου άρεσε να κλείνω τα μάτια και να απολαμβάνω τους ανεξέλεγκτους ρυθμούς εξέλιξης της παραμυθοπλοκής.

Ομολογώ ότι ζηλεύω την τέχνη των παραμυθάδων.

Μου αρέσει ο τρόπος που γεμίζουν την φαντασία μας με χρώματα, τα συναισθήματα που καταφέρνουν να δημιουργούν στο κοινό τους και κυρίως η εξυπνάδα που μεταφέρουν υποσυνείδητα μηνύματα κρυμμένα πίσω από τον μύθο.

Όμως πίσω από ένα επιτυχημένο παραμύθι, κρύβονται όχι μόνο χαρίσματα ψυχής μα και τεχνικές που εξασφαλίζουν ή απλά διευκολύνουν τον παραμυθά, στο να να πλέξει το μαγικό δίχτυ του.

Οι τεχνικές αυτές σπάνια μεταφέρονται με ξεκάθαρες οδηγίες προς υποψήφιους storytellers.

Μία από αυτές τις ασυνήθιστες «διδασκαλίες» μπορείτε να διαβάσετε στο σύντομο μεν αλλά πολύ ενδιαφέρον άρθρο (κλικ) του Κώστα Στοφόρου και της Λίλιας Αγάθου, που ανακάλυψα στο in.gr.

Σας παραθέτω ένα ενδιαφέρον απόσπασμα με οδηγίες… για το πώς θα φτιάξουμε τα δικά μας παραμύθια.

Μπορούμε εύκολα να ασκηθούμε στην τέχνη του «παραμυθά», βρίσκοντας τους κατάλληλους τρόπους για να αρχίσουμε να φτιάχνουμε τα δικά μας παραμύθια. Ιδού, λοιπόν, μερικά παραδείγματα:

* Ξεκινάμε από λέξεις ή αντικείμενα

Λέμε στο παιδί να σκεφτεί μια λέξη. Βάζουμε κι εμείς μια στο μυαλό μας. Μετά, συνδυάζοντας τις δύο λέξεις, ξεκινάμε μια ιστορία. Το εφαρμόσαμε με το γιο μου μια μέρα που είχαμε μπλέξει στο κυκλοφοριακό χάος (παρεμπιπτόντως, είναι ένας ωραίος τρόπος για να αποφύγετε αμφότεροι τον εκνευρισμό!) Η δική του λέξη ήταν «πουλί» και η δική μου «αυτοκίνητο». Εγώ ξεκίνησα την ιστορία κι εκείνος τη συμπλήρωνε. Κι έτσι συνεχίσαμε, μέχρι που γυρίσαμε στο σπίτι. Στο παραμύθι μας, ένα πορτοκαλί πουλί έμπαινε μέσα στο αυτοκίνητο και καθόταν στη θέση του συνοδηγού. Ερχόταν από πολύ μακριά και είχε κουραστεί από το πέταγμα. Διηγήθηκε πολλά και ενδιαφέροντα για τη ζωή του… Μπορείτε να βρείτε -έτσι, στην τύχη- και τις δικές σας λέξεις. Αν τα παιδιά είναι περισσότερα από ένα, μπορείτε να τα βάλετε όλα να πουν από μια λέξη και να βασίσετε εκεί την ιστορία σας. Μια παραλλαγή αυτού του τρόπου είναι ένα παραμύθι που να ξεκινάει από αντικείμενα που βρίσκονται μπροστά σας. Π.χ., αν είσαστε στο τραπέζι, μπορεί το παραμύθι σας να αφορά ένα πιρούνι, ένα πιάτο, ένα ποτήρι και ένα μακαρόνι. Τα υπόλοιπα είναι θέμα φαντασίας…

* Χρησιμοποιούμε τους ήχους

Μπορούμε να ηχογραφήσουμε διάφορους ήχους της καθημερινότητας. Ένα μπρίκι του καφέ που βράζει, ένα νιαούρισμα, ένα κορνάρισμα, μια πόρτα που κλείνει, κ.λπ.. Στη συνέχεια, ακούγοντας παρέα αυτά που έχουμε ηχογραφήσει, με τη συνεργασία του παιδιού ή των παιδιών θα φτιάξουμε την ιστορία μας.

Η γάτα ετοιμάζεται να πιει τον καφέ της, όταν ακούει ένα κορνάρισμα. Τρέχει να δει τι συμβαίνει και αφήνει ανοικτή την πόρτα, που ξαφνικά ένα ρεύμα αέρα την κάνει να κλείσει. Μένει έξω από το σπίτι χωρίς τα κλειδιά της και δεν ξέρει τι να κάνει. Άπειρες δυνατότητες δίνονται για τη συνέχεια της ιστορίας μας.

* Τι θα συνέβαινε αν…

Το παραμύθι μας ξεκινά από μια φανταστική υπόθεση, κατά προτίμηση αρκετά ακραία ή παράλογη. Τι θα συνέβαινε αν οι σκύλοι άρχιζαν ξαφνικά να πετάνε; Τι θα συνέβαινε αν η Αθήνα άδειαζε ξαφνικά από αυτοκίνητα κι έπρεπε να πηγαίνουμε παντού με τα πόδια; Τι θα συνέβαινε αν γινόμασταν αόρατοι;

Οι τέτοιου είδους υποθετικές ερωτήσεις είναι αναρίθμητες. Το παιδί μπορεί να μας δώσει το έναυσμα για να πούμε το δικό μας παραμύθι.

* Το πρόθεμα και άλλες παραλλαγές των λέξεων

Ένα μικρό πρόθεμα σε μια λέξη μπορεί να μας οδηγήσει στον κόσμο της φαντασίας, δίνοντας ακόμη και στα πιο απλά αντικείμενα ένα μαγικό χαρακτήρα. Ένα «ξε-τετράδιο» μπορεί να είναι ένα μαγικό τετράδιο, όπου τα μαθήματα γράφονται από μόνα τους, αμέσως μόλις δώσει τη σχετική εντολή η δασκάλα.

Με προθέματα μπορούμε να δημιουργήσουμε κι ένα ολόκληρο ζωικό βασίλειο που υπάρχει μόνο στο χώρο της φαντασίας. Το ίδιο μπορεί να συμβεί και όταν παραλλάζουμε τις λέξεις. Ο γιος μου είχε επινοήσει ένα τρομακτικό ον, το οποίο ονομαζόταν «σκελαϊτός», ένα είδος αετού που έμοιαζε με σκελετό και πρωταγωνιστούσε σε παραμύθια …τρόμου. Εννοείται ότι στη σύγκρουση με το γενναίο ιππότη έβγαινε πάντοτε χαμένος.

* Κόβουμε εφημερίδες και περιοδικά

Είναι ένα παιχνίδι που βοηθά στη λεπτή κινητικότητα του παιδιού, στην καλύτερη ανάγνωση και παράλληλα μας δίνει το έναυσμα για πολλές ιστορίες. Το μόνο που μας χρειάζεται είναι ένα περιοδικό ή μια εφημερίδα και ένα ψαλίδι. Κόβουμε λέξεις, τις ανακατεύουμε και, εμφανίζοντάς τις μια-μια, αρχίζουμε το παραμύθι μας. Π.χ., μια αρκούδα μπαίνει στο μετρό για να πάει στον Άρη και περιέργως τα καταφέρνει, παίρνοντας όμως μαζί και τους συνεπιβάτες της που διαδηλώνουν αγανακτισμένοι στην επιφάνεια του πλανήτη και ζητούν να τους δώσουν αμέσως πετρέλαιο θέρμανσης γιατί έχουν παγώσει. Η συνέχεια δική σας…

* «Συνεχίζουμε» γνωστά παραμύθια

Τα ήδη υπάρχοντα παραμύθια ανοίγουν άπειρες δυνατότητες για να φτιάξετε το δικό σας. Μια πρώτη προσέγγιση είναι να συνεχίσουμε το παραμύθι από εκεί που τελειώνει. Τι έκανε η Κοκκινοσκουφίτσα αφού τέλειωσε η υπόθεση με το λύκο; Τι συνέβη στη Χιονάτη μετά το γάμο της (θυμηθείτε μόνο τις σπαρταριστές ιστορίες που συνέβαιναν στη «Λιλιπούπολη»); Τι έκανε ο Κοντορεβιθούλης με τις μαγικές μπότες του Δράκου ή ο Πινόκιο όταν έγινε αληθινό αγόρι;

Μπορούμε ακόμη να «ανακατέψουμε» τους ήρωες από διάφορα παραμύθια σε μία νέα δημιουργική σύνθεση ή να αντιστρέψουμε τους ρόλους, όπως έκανε με θαυμαστό τρόπο ο Ευγένιος Τριβιζάς στα «Τρία μικρά λυκάκια», όπου ο «κακός» της ιστορίας ήταν ένα γουρούνι, ο Ρούνι-Ρούνι. Επίσης, πατώντας πάνω σε κάποιο γνωστό μοτίβο, μπορούμε να δώσουμε τη δική μας παραλλαγή, αλλάζοντας ονόματα και ρόλους.

* Παίζουμε με τη μαγική τράπουλα

Ο Τζιάνι Ροντάρι προτείνει την εξής θαυμάσια ιδέα: Τη δημιουργία μιας τράπουλας, που βασίζεται στις λεγόμενες «λειτουργίες». Οι λειτουργίες αυτές, σύμφωνα με έναν από τους σημαντικότερους μελετητές του παραμυθιού, τον ρώσο Βλαντιμίρ Προπ, ο οποίος προσδιόρισε ότι είναι 31 στον αριθμό, υπάρχουν, πάνω- κάτω, σε όλα τα παραμύθια. Ο Ροντάρι μάλιστα θεωρεί ότι μπορούμε να περιορίσουμε τις λειτουργίες από 31 σε 21. Όπως και ‘χει, στο παιχνίδι αυτό φτιάχνουμε μια τράπουλα, που μπορεί το παιδί (ή τα παιδιά) να ζωγραφίσει, και πάνω σε κάθε χαρτί γράφουμε μία λειτουργία. Π.χ., «ο ήρωας νικά τον ανταγωνιστή του» ή «παίρνει κάτι μαγικό στα χέρια του» ή «εμφανίζεται ένας ψεύτικος ήρωας», κ.λπ.. Ανακατεύουμε τα χαρτιά και τραβώντας ένα-ένα, δημιουργούμε σταδιακά ένα παραμύθι με τη συνεργασία του παιδιού.

Στο άρθρο το οποίο προτείνω ανεπιφύλακτα, υπάρχει ενδιαφέρουσα βιβλιογραφία για όσους θέλουν να εντρυφήσουν ακόμη περισσότερο στην τέχνη του παραμυθά.

Μελετήστε το και θα χαρούμε κάποια στιγμή να φιλοξενήσουμε τα παραμύθια σας, εδώ στις Παραφωνιάδες

Εύχομαι καλό τέλος σε όλες τις ιστορίες σας…

Advertisements

  1. Κι εσυ με 8εία Λένα μεγαλωσες? χεεχχε .. πρόσφατα αγόρασα ένα αντυτυπο δώρο στην ανιψούλα μου .. 8ες κι εσυ ένα για τα Χριστούγεννα ΠΑράφωνε! Ό)ppp

  2. Εύχομαι καλό τέλος σε όλες τις ιστορίες σας…
    αυτΌ ΞΑΝΑΠΕΣΣΣ ΤΟ!

  3. Τα παραμύθια δεν έχουν κακό τέλος… ένας ακόμη λόγος να τα αγαπούμε 🙂

  4. αντιτυπο * ουπςςςςςςςςς τώρα το είδα η ανορ8όγραφη !




Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s



Αρέσει σε %d bloggers: